Khi quyết định ly hôn, vấn đề tranh chấp quyền nuôi con luôn khiến người làm cha, làm mẹ đau đớn và trăn trở nhất, đặc biệt khi đứa trẻ còn quá nhỏ. Đối với các gia đình tại khu vực Trà Vinh (nay thuộc địa bàn tỉnh Vĩnh Long mới), câu hỏi thường trực của các bà mẹ là: "Liệu mình có bị mất quyền nuôi con dưới 36 tháng tuổi hay không nếu hoàn cảnh kinh tế không bằng người chồng?". Bài viết dưới đây từ Luật Lý Huỳnh sẽ phân tích chi tiết quy định pháp luật để bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp cho bạn.

1. Nguyên tắc ưu tiên giao con dưới 36 tháng tuổi cho mẹ

Theo quy định tại khoản 3 Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014:

"Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc các bên có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con."

Như vậy, pháp luật Việt Nam luôn dành sự ưu tiên đặc biệt cho người mẹ trong giai đoạn đầu đời của đứa trẻ bởi yếu tố tâm sinh lý, sự gắn kết sữa mẹ và sự chăm sóc trực tiếp. Người cha muốn giành quyền nuôi con trong giai đoạn này phải chứng minh được người mẹ hoàn toàn không đủ điều kiện.

2. Trường hợp ngoại lệ người mẹ có thể không được nuôi con

Mặc dù có sự ưu tiên lớn, người mẹ vẫn có thể mất quyền trực tiếp nuôi con dưới 36 tháng tuổi nếu rơi vào các trường hợp sau:

• Mắc bệnh hiểm nghèo hoặc bệnh tâm thần: Không có khả năng nhận thức, làm chủ hành vi hoặc tự chăm sóc bản thân, dẫn đến việc không thể chăm sóc và đảm bảo an toàn cho trẻ.
• Không có điều kiện về thời gian và môi trường sống: Thường xuyên bỏ bê con cái, không có chỗ ở ổn định, không có nguồn thu nhập tối thiểu để trang trải nhu cầu thiết yếu cho sự phát triển của bé (mặc dù luật không bắt buộc mẹ phải giàu có, nhưng phải chứng minh được khả năng nuôi dưỡng tối thiểu hoặc có sự hỗ trợ từ gia đình ngoại).
• Có hành vi bạo lực gia đình, vi phạm đạo đức nghiêm trọng: Người mẹ có lối sống buông thả, nghiện ngập, hoặc có hành vi bạo lực ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm của trẻ.

3. Thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực

Theo mô hình tổ chức tư pháp mới, khi tiến hành thủ tục ly hôn và giải quyết tranh chấp quyền nuôi con:

• Thẩm quyền giải quyết sơ thẩm các vụ án tranh chấp hôn nhân và gia đình, quyền nuôi con tại khu vực Trà Vinh thuộc về Tòa án nhân dân khu vực.
• Đặc biệt, Tòa án khu vực hiện nay có thẩm quyền giải quyết cả những vụ án ly hôn, tranh chấp nuôi con có yếu tố nước ngoài, giúp rút ngắn tối đa thời gian đi lại cho người dân.

4. Kinh nghiệm thực tế giúp người mẹ giữ vững quyền nuôi con

Để đảm bảo Tòa án nhân dân khu vực giao con cho mình trực tiếp nuôi dưỡng, các bà mẹ cần lưu ý chuẩn bị:

• Chứng minh chỗ ở ổn định (sổ hộ khẩu, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc hợp đồng thuê nhà hợp pháp).
• Chứng minh thu nhập ổn định (hợp đồng lao động, bảng lương, xác nhận kinh doanh hoặc sự hỗ trợ tài chính từ ông bà ngoại).
• Thu thập các tài liệu, hình ảnh, lời khai nhân chứng chứng minh bản thân luôn là người trực tiếp chăm sóc, yêu thương và lo lắng chu đáo cho con từ trước đến nay.

5. Dịch vụ Luật sư Tư vấn Ly hôn và Giành Quyền Nuôi Con - Luật Lý Huỳnh

Bạn đang lo lắng về nguy cơ mất quyền nuôi con dưới 36 tháng tuổi khi ly hôn tại Trà Vinh? Bạn cần Luật sư đồng hành, hướng dẫn thu thập chứng cứ và bảo vệ quyền lợi hợp pháp trực tiếp tại Tòa án nhân dân khu vực?