Trong các vụ án ly hôn, tranh chấp về nhà đất và quyền sử dụng đất luôn là vấn đề phức tạp, căng thẳng nhất do giá trị tài sản lớn. Tại khu vực Trà Vinh (nay thuộc địa bàn tỉnh Vĩnh Long mới), với đặc thù nhiều gia đình sở hữu đất nông nghiệp, đất thổ cư lâu năm, việc xác định đâu là tài sản riêng, đâu là tài sản chung để phân chia công bằng đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về pháp luật đất đai và tố tụng dân sự. Bài viết dưới đây từ Luật Lý Huỳnh sẽ giúp bạn gỡ rối toàn bộ các vướng mắc pháp lý này.

1. Phân định rõ đất riêng và đất chung khi ly hôn

Theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, tài sản liên quan đến đất đai được chia thành hai nhóm chính:

• Tài sản riêng về đất (Không bị chia): Là quyền sử dụng đất mà mỗi người có được trước khi kết hôn, được thừa kế riêng hoặc được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân, hoặc mua bằng tài sản riêng.
• Tài sản chung về đất (Được chia đôi): Là quyền sử dụng đất mà vợ chồng có được trong thời kỳ hôn nhân (trừ trường hợp thừa kế/tặng cho riêng). Việc đứng tên một người hay cả hai vợ chồng trên Giấy chứng nhận không hoàn toàn quyết định đó là tài sản riêng nếu chứng minh được nguồn gốc hình thành trong thời kỳ hôn nhân.

2. Trường hợp đất riêng nhưng có nhà chung hoặc tôn tạo

Trên thực tế tại khu vực Trà Vinh, rất nhiều trường hợp đất là của cha mẹ cho riêng một bên trước hoặc trong hôn nhân, nhưng sau đó vợ chồng cùng xây nhà kiên cố lên trên hoặc san lấp, tôn tạo làm tăng giá trị đất:

• Về phần đất: Vẫn thuộc quyền sở hữu riêng của người có tài sản riêng.
• Về ngôi nhà / công trình xây dựng: Được coi là tài sản chung của vợ chồng. Khi ly hôn, Tòa án sẽ định giá tài sản xây dựng trên đất và thanh toán phần giá trị đóng góp cho bên còn lại.

3. Thẩm quyền Tòa án khu vực và việc xem xét hủy quyết định cá biệt

Theo quy định mới của Luật Tố tụng Dân sự, thẩm quyền giải quyết các vụ án tranh chấp tài sản đất đai khi ly hôn có sự thay đổi quan trọng nhằm tối ưu hóa thời gian cho người dân:

• Thẩm quyền giải quyết sơ thẩm: Các tranh chấp chia tài sản đất đai tại khu vực Trà Vinh thuộc thẩm quyền thụ lý sơ thẩm của Tòa án nhân dân khu vực. Đặc biệt, Tòa án khu vực hiện nay có thẩm quyền giải quyết cả các vụ án tranh chấp hôn nhân và tài sản có yếu tố nước ngoài.
• Quyền hủy quyết định cá biệt: Trong quá trình giải quyết tranh chấp đất đai, nếu phát hiện quyết định cá biệt của cơ quan nhà nước (như Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp sai đối tượng, quyết định thu hồi, giao đất trái pháp luật) liên quan trực tiếp đến quyền lợi các bên, Tòa án khu vực hoàn toàn có thẩm quyền xem xét và tuyên hủy quyết định cá biệt đó trong cùng vụ án dân sự mà không cần phải khởi kiện qua một vụ án hành chính độc lập rườm rà.

4. Kinh nghiệm thực tế bảo vệ quyền lợi tài sản đất đai

Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình trước Tòa án nhân dân khu vực, bạn cần lưu ý:

• Thu thập đầy đủ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, các hợp đồng chuyển nhượng, di chúc hoặc văn bản tặng cho riêng.
• Lưu giữ hóa đơn, chứng từ mua sắm vật liệu xây dựng, hợp đồng thuê nhân công nếu có đầu tư xây nhà, cải tạo đất trong hôn nhân.
• Chủ động yêu cầu Tòa án xem xét tính hợp pháp của các quyết định cá biệt liên quan đến thửa đất tranh chấp nếu có dấu hiệu xâm phạm quyền lợi.

5. Dịch vụ Luật sư Tranh chấp Tài sản Uy tín - Luật Lý Huỳnh

Bạn đang gặp tranh chấp phức tạp về nhà đất, tài sản chung/riêng (kể cả có yếu tố nước ngoài hoặc liên quan đến việc hủy giấy chứng nhận, quyết định cá biệt) khi ly hôn tại Trà Vinh? Bạn cần Luật sư đại diện làm việc trực tiếp tại Tòa án nhân dân khu vực để bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp?